Wykonujemy szczelne płyty gnojnikowe — nazywane też płytami obornikowymi — czyli przystosowane do przechowywania obornika miejsca, których posiadanie jest dziś obowiązkiem większości gospodarstw prowadzących produkcję zwierzęcą. Budujemy je z betonu konstrukcyjnego własnej produkcji, w wymiarach i o pojemności dobranej do wielkości hodowli, wraz ze ściankami oporowymi i odprowadzeniem odcieków. Płyta obornikowa musi być szczelna i nieprzepuszczalna, aby zabezpieczyć wody gruntowe przed zanieczyszczeniem — i tak właśnie ją projektujemy oraz wykonujemy.
Płyta obornikowa (gnojnikowa) to utwardzone, szczelne stanowisko do składowania nawozów naturalnych stałych — obornika i pomiotu ptasiego. Obowiązek jej posiadania wynika z tzw. Programu azotanowego, opartego na unijnej dyrektywie azotanowej i przepisach Prawa wodnego. Celem regulacji jest ograniczenie przenikania związków azotu do wód gruntowych i powierzchniowych. W praktyce oznacza to, że gospodarstwo prowadzące chów lub hodowlę zwierząt musi zapewnić zgodne z przepisami miejsce do przechowywania powstających nawozów naturalnych — stałych na płycie obornikowej, a płynnych (gnojówka, gnojowica) w szczelnych zbiornikach.
Obowiązek obejmuje gospodarstwa prowadzące produkcję zwierzęcą — także te najmniejsze. Terminy dostosowania miejsc do przechowywania nawozów zostały wydłużone ustawą z 25 lipca 2025 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przechowywania nawozów naturalnych:
gospodarstwa do 20 DJP — termin dostosowania do końca 2027 r.,
gospodarstwa od 21 do 210 DJP — termin do końca 2025 r.,
gospodarstwa powyżej 210 DJP — obowiązek obowiązuje już wcześniej,
rolnicy poszkodowani powodzią z 2024 r. — termin do końca 2027 r.
Ponieważ przepisy i terminy bywają aktualizowane, a kontrole oraz kary już obowiązują, warto potwierdzić swoją sytuację w oparciu o aktualny stan prawny i liczbę DJP w gospodarstwie.
Program azotanowy nie narzuca konkretnego materiału, ale wskazuje jednoznaczne wymagania funkcjonalne. Prawidłowo wykonana płyta obornikowa powinna:
być szczelna i nieprzepuszczalna — bez ryzyka przesiąkania odcieków do gruntu i wód,
mieć powierzchnię umożliwiającą przechowywanie obornika przez co najmniej 5 miesięcy,
odprowadzać odcieki (wyciek z obornika) do szczelnego zbiornika na gnojówkę,
mieć pojemność dobraną do wielkości hodowli, wyliczoną zgodnie z załącznikiem nr 5 do programu.
W przypadku nawozów płynnych (gnojówka, gnojowica) przepisy wymagają szczelnych zbiorników o pojemności zapewniającej ich przechowywanie przez co najmniej 6 miesięcy. Odcieki z płyty obornikowej traktuje się jak nawóz płynny, dlatego płyta i zbiornik na odcieki stanowią uzupełniające się elementy tej samej infrastruktury.
Płytę wykonujemy jako szczelną konstrukcję żelbetową z betonu o odpowiedniej klasie i wodoszczelności. Typowe elementy takiej realizacji to:
szczelna, zbrojona płyta denna, stanowiąca nieprzepuszczalne podłoże,
ścianki oporowe utrzymujące pryzmę — na jeden, dwa lub trzy boki, o dobranej wysokości,
spadek powierzchni i kanał lub studzienka odprowadzające odcieki,
połączenie ze szczelnym zbiornikiem na gnojówkę i odcieki.
Konstrukcję i wymiary dobieramy indywidualnie — płyta może mieć różny rozmiar w rzucie oraz ścianki o różnej wysokości, zależnie od potrzeb konkretnego gospodarstwa.
Powierzchnia płyty musi być dostosowana do liczby i rodzaju utrzymywanych zwierząt. Wielkość wynika z przeliczenia stanu zwierząt na DJP i wyliczenia powierzchni potrzebnej do 5-miesięcznego przechowywania obornika, zgodnie z metodyką z załącznika nr 5 do Programu azotanowego. Przy utrzymaniu zwierząt na głębokiej ściółce liczbę DJP przyjmowaną do wyliczeń można odpowiednio pomniejszyć. Pomożemy dobrać powierzchnię i pojemność płyty do skali Państwa hodowli.
Zakres formalności zależy od wielkości inwestycji. Dla płyt do składowania obornika oraz zbiorników o pojemności do 25 m³ zwykle wystarczy zgłoszenie robót do właściwego starostwa, bez pozwolenia na budowę. Przy większych obiektach mogą pojawić się dodatkowe wymagania planistyczne, przy czym do końca 2027 r. obiekty służące magazynowaniu nawozów naturalnych są czasowo zwolnione z obowiązku uzyskiwania decyzji o warunkach zabudowy. Szczegółowy zakres formalności warto ustalić z lokalnym starostwem, uwzględniając miejscowy plan zagospodarowania.
Przechowywanie nawozów naturalnych niezgodnie z przepisami jest zagrożone karami pieniężnymi — do ponad 4400 zł za samo niewłaściwe przechowywanie, a także niższymi karami za niewłaściwe stosowanie nawozów czy brak wymaganej dokumentacji. Kontrole zgodności z Programem azotanowym już się odbywają, dlatego posiadanie prawidłowo wykonanej, szczelnej płyty jest nie tylko wymogiem środowiskowym, ale i zabezpieczeniem przed sankcjami.
O trwałości i zgodności płyty z wymogami decyduje jakość betonu. Beton wytwarzamy we własnym zakładzie jako beton towarowy do zastosowań konstrukcyjnych — zgodny z normą PN-EN 206+A1:2016-12 i objęty certyfikatem zakładowej kontroli produkcji nr 202-UWB-305 (jednostka certyfikująca CWB sp. z o.o., akredytacja PCA, nr AC 202). Do płyt obornikowych stosujemy beton o odpowiedniej klasie i wodoszczelności, odporny na agresywne oddziaływanie odcieków, co zapewnia wymaganą szczelność i długoletnią trwałość konstrukcji.
Jesteśmy przedsiębiorstwem z całkowicie polskim kapitałem, które łączy wieloletnie tradycje z konsekwentną modernizacją zakładu i technologii produkcji. Beton wytwarzamy na miejscu, dzięki czemu mamy pełną kontrolę nad jego jakością i wodoszczelnością. Płyty gnojnikowe wykonujemy w oparciu o obowiązujące przepisy, dobierając wymiary i pojemność do wielkości hodowli, a nasi specjaliści chętnie odpowiedzą na pytania i pomogą dopasować rozwiązanie do konkretnego gospodarstwa.
Obowiązek dotyczy gospodarstw prowadzących chów lub hodowlę zwierząt, które wytwarzają nawozy naturalne i nie mają innej zgodnej z przepisami formy ich magazynowania. Wynika on z Programu azotanowego i obejmuje także mniejsze gospodarstwa. Terminy dostosowania zależą od liczby DJP — najmniejsze gospodarstwa (do 20 DJP) mają czas do końca 2027 r.
Powierzchnia musi umożliwiać przechowywanie obornika przez co najmniej 5 miesięcy i jest wyliczana na podstawie liczby zwierząt przeliczonej na DJP, zgodnie z załącznikiem nr 5 do Programu azotanowego. Wielkość dobieramy indywidualnie do skali hodowli.
Odcieki traktuje się jak nawóz płynny i należy je odprowadzić do szczelnego zbiornika na gnojówkę o pojemności wystarczającej na 6 miesięcy. Dlatego płytę wykonujemy ze spadkiem i odprowadzeniem odcieków, a w razie potrzeby łączymy ją ze zbiornikiem.
Przepisy nie narzucają materiału, wymagają jedynie szczelności i nieprzepuszczalności. Wykonujemy płyty jako szczelne konstrukcje żelbetowe z betonu o odpowiedniej klasie i wodoszczelności, odpornego na agresywne oddziaływanie odcieków.
Dla płyt i zbiorników o pojemności do 25 m³ zwykle wystarczy zgłoszenie robót do starostwa. Przy większych obiektach mogą wystąpić dodatkowe wymagania, jednak do końca 2027 r. obiekty do magazynowania nawozów są czasowo zwolnione z obowiązku uzyskiwania decyzji o warunkach zabudowy. Zakres formalności najlepiej potwierdzić w lokalnym starostwie.
Za przechowywanie nawozów naturalnych niezgodnie z przepisami grozi kara pieniężna sięgająca ponad 4400 zł, a odrębne kary przewidziano za niewłaściwe stosowanie nawozów oraz brak dokumentacji. Kontrole zgodności z Programem azotanowym już są prowadzone.